ทำพินัยกรรมยกที่ดินให้ลูก ทำยังไงให้มีผล? 3 แบบ พยาน และค่าธรรมเนียม (2569)

ที่ดินชัวร์ · กฎหมายที่ดินน่ารู้ EP.9 · ข้อมูลปี 2569

พินัยกรรมจะมีผลก็ต่อเมื่อทำ ตามแบบที่กฎหมายกำหนด ผิดแบบเป็นโมฆะทันที แบบที่คนทั่วไปใช้มี 3 แบบ คือ แบบธรรมดา เขียนเองทั้งฉบับ และเอกสารฝ่ายเมืองที่อำเภอหรือสำนักงานเขต ซึ่งปี 2569 ทำได้ทุกอำเภอทั่วประเทศ

หลักสำคัญ: ต้องทำตามแบบ

• พินัยกรรมต้องทำตามแบบใดแบบหนึ่งที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด (มาตรา 1655) ถ้าไม่ทำตามแบบ พินัยกรรมเป็นโมฆะ (มาตรา 1705)
• ผู้ที่อายุยังไม่ครบ 15 ปีบริบูรณ์ ทำพินัยกรรมไม่ได้ (มาตรา 1703)

3 แบบที่ใช้บ่อย

ปี 2569 มีกฎกระทรวงให้ยื่นทำพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองได้ที่ทุกอำเภอและทุกสำนักงานเขตทั่วประเทศ ไม่ต้องกลับไปภูมิลำเนา ค่าธรรมเนียม 250 บาท

ใครเป็นพยานไม่ได้

• ผู้ยังไม่บรรลุนิติภาวะ บุคคลวิกลจริตหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ และผู้ที่หูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง (มาตรา 1670)
• ผู้เขียนหรือพยานในพินัยกรรม รวมถึงคู่สมรสของบุคคลเหล่านั้น จะเป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมนั้นไม่ได้ (มาตรา 1653) ข้อนี้พลาดบ่อยที่สุด เช่น ให้ลูกที่ได้รับที่ดินมาเซ็นเป็นพยาน

เปลี่ยนใจได้ไหม

• ผู้ทำพินัยกรรมเพิกถอนพินัยกรรมทั้งหมดหรือบางส่วนได้ทุกเมื่อ (มาตรา 1693)
• ถ้าทำฉบับใหม่ ต้องทำตามแบบด้วย และถ้าฉบับใหม่ขัดกับฉบับเก่า ฉบับเก่าถูกเพิกถอนเฉพาะส่วนที่ขัดกัน (มาตรา 1697)

ใช้พินัยกรรมโอนที่ดิน

• ผู้รับพินัยกรรมยื่นขอรับโอนมรดกที่สำนักงานที่ดิน ใช้โฉนดตัวจริง มรณบัตร และต้นฉบับพินัยกรรม พร้อมหลักฐานตัวบุคคล
• สำนักงานที่ดินประกาศ 30 วัน ถ้าไม่มีผู้คัดค้านจึงจดทะเบียนโอน
• ค่าธรรมเนียมโอนมรดกระหว่างบุพการีกับผู้สืบสันดาน หรือระหว่างคู่สมรส ร้อยละ 0.5 ของราคาประเมิน
• ผู้รับพินัยกรรมต้องใช้สิทธิเรียกร้องภายใน 1 ปีนับแต่รู้ว่าตนมีสิทธิ (มาตรา 1755)

ข้อควรระวัง

• ระบุที่ดินให้ชัด: เลขโฉนด ตำบล อำเภอ จังหวัด ถ้ามีหลายแปลง แยกให้ชัดว่าแปลงไหนให้ใคร
• เก็บต้นฉบับในที่ปลอดภัย และบอกคนที่ไว้ใจว่าเก็บไว้ที่ไหน
• ถ้าไม่แน่ใจเรื่องแบบ เลือกทำเอกสารฝ่ายเมืองที่อำเภอ หลักฐานชัดที่สุด

อ่านตอนก่อนหน้า: EP.8 มัดจำ ยกเลิกได้ไหม · EP.7 ค่าโอนที่ดิน

อ่านตอนต่อไป: EP.10 ไม่มีพินัยกรรม ที่ดินเป็นของใคร

แหล่งอ้างอิง

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1653 · 1655 · 1656 · 1657 · 1658 · 1670 · 1693 · 1697 · 1703 · 1705 · 1755
• กรมที่ดิน: คู่มือประชาชน การจดทะเบียนโอนมรดก
• กรมที่ดิน: ค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร
• TNEWS: ทำพินัยกรรมได้ทุกอำเภอทั่วประเทศ ปี 2569 · PPTV

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป กรณีเฉพาะควรปรึกษานักกฎหมายหรือสำนักงานที่ดิน